วันอังคารที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2556

การใส่ชุดนักศึกษาในการเรียนระดับอุดมศึกษา



เรื่องการใส่ชุดนักศึกษาในการเรียนระดับอุดมศึกษา 16.10.2013


ส่วนตัวนะสิ่งสำคัญของการเป็นชาติที่พัฒนาแล้วแบบผสมผสานรากเง้าแบบไทยๆเรา ไม่ได้อยู่ที่นักศึกษาจะแต่งกายเรียบร้อยในชุดนักศึกษา(ทำไมไม่ใส่โจงกระเบนหรือชุดไทยเดิมหรือผ้าขาวม้าหรือหม้อฮ่อมหรือชุดท้องถิ่นไปงั้นหรือ) หรืออาจารย์จะแต่งกายเรียบร้อยในชุดข้าราชการ แต่หากอยู่ที่ความรับผิดชอบในสิ่งที่ทำอยู่ให้ดีที่สุด รู้จริงและมีทักษะที่ทำได้จริง ไม่ละเลยหน้าที่ มีความเป็นนักวิทยาศาสตร์อยู่ในตัวเอง(ไม่เกี่ยวว่าจะเรียนวิทย์หรือศิลป์หรือช่างหรือวิขาชีพอ่ะนะครับ) เน้นทดลองและปฎิบัติ(หลักกาลามสูตร) ไม่เชื่อใครง่ายจนกว่าจะรู้จริงด้วยตนเอง(โดยเฉพาะ social media)มุ่งมั่น ขยัน อดทน ไม่ท้อถอย มีระเบียบต่อตัวเอง ตรงต่อเวลา มีคำสัตย์ ไม่คดโกง เคารพสิทธิส่วนรวม เคารพสิทธิส่วนตัว สงวนจุดต่าง เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เห็นใจช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ อ่อนน้อมถ่อมตน(นี่แบบไทยและญี่ปุ่น เช่น ครับ ค่ะ) คิดถึงผลประโยชน์ส่วนรวม สร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่ดีๆและไม่มีในสังคม พัฒนาสิ่งเก่าที่มีให้ดียิ่งขึ้น หากทุกคนทุกระดับทำได้ สังคมก็จะเกิดการเลียนแบบ เหมือนเยอรมันและญี่ปุ่น(ก็เค้าเจริญแล้วนี่ อย่าเป็นองุ่นเปรี้ยมะนาวหวานนะท่าน)




มีนักศึกษาจากมหาลัยดังกลุ่มหนึ่งในตอนกลางปี56นี้ออกมาเรียกร้องให้ยกเลิกการแต่งกายนักศึกษา แล้วก็มีฝ่ายตรงข้ามออกมาให้ความคิดเห็นและเหตุผลสนับสนุนถึงการใส่ และเมื่อเดือนกันยายนนี้ก็มีกลุ่มนักศึกษากลุ่มเดิม ออกมาแย้งต่ออีกว่าถ้าจะให้ใส่ชุด อาจารย์ก็ต้องแต่งกายชุดข้าราชการครูทุกวัน (เอ่อข้อนี้อาจจะไม่ได้สำหรับอาจารย์ทุกคน เพราะปัจจุบันอาจารย์หลายท่านไม่ได้เป็นข้าราชการแล้ว) โดยนักศึกษากลุ่มนี้ก็ให้เหตุผลเชิงประชดประชันเหมือนที่อีกฝ่ายบังคับให้นักศึกษาใส่ชุดว่า หากอาจารย์ใส่ชุดข้าราชการแล้วจะไม่เสียเวลาการแต่งตัว การเลือกซื้อเสื้อผ้า ประหยัด เท่าเทียม เป็นแบบอย่างที่ดีแก่นักเรียน เป็นต้น เป็นไงล่ะโดยตอกกลับเลย ใจเขาใจเราอ่ะนะ ทุกคนมีสิทธิ์เท่าเทียมกันนะ อย่าถือว่าพวกเขาอายุน้อยกว่า คนอายุมากกว่าจะให้ทำอะไรก็ได้นะ อาจารย์อเมริกันบอกเลยว่าจะไม่ถามเรื่องอายุเพราะเป็นการ discriminate นั่นก็คือเป็นการเหยียดหรือแบ่งแยกชนชั้นว่างั้นเลยนะ แต่คนไทยจะถามเพราะจะได้เรียกพี่น้องให้เกียรติตามวัฒนธรรมถูก แต่ก็แฝงไปด้วยความต้องการจะเอาอายุมาเป็นสิ่งที่บอกว่าเหนือกว่า(คิดเองนะ)




อันที่จริงผมเห็นด้วยกับกลุ่มที่ออกมาแสดงความคิดเห็นที่เคารพสิทธิ์และไม่เดือดร้อนใครเช่นนี้ ผมชอบเสรีภาพในการแสดงออก ไม่ต้องแคร์ใคร แต่ที่ไม่ชอบมากๆคือไปถ่ายรูปกับท่านอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ที่ผมและหลายท่านเคารพ ขอเรื่องกาละเทศะไว้สักเรื่องได้มั้ยไอ้น้องเอ้ยยยย จุดยืนของผม(เน้นของผม)นั้นก็คือเรื่องการแต่งกายของใคร ก็ของมัน ใครอยากแต่งชุดนักศึกษาหรือชุดข้าราชการ ก็ตามใจ เพราะทุกท่านโตแล้ว และมีเหตุผลของตัวเอง ใครฐานะไม่ค่อยดีหากเห็นว่าใส่ชุดนักศึกษาแล้วจะช่วยประหยัดก็จะใส่ก็ไม่ว่ากัน ใครอยากสวย ใครอยากแสดงออกก็ไม่ว่ากัน แต่ก็ควรที่จะให้เกียรติสถานที่และความเป็นไทยบ้างคือ ไม่แต่งตัวล่อแหลม เปิดนู้นนี่นั่น "แต่ขอให้จำไว้ว่าหากคุณได้เสรีภาพนี้ไปแล้วคุณไม่รับผิดชอบสิ่งที่คุณทำอยู่นั่นคือการเรียน คุณก็จะได้รับผลกรรมจากเสรีภาพที่มหาลัยมีอยู่อย่างเต็มเปี่ยมในการพิจารณาผลการเรียนของคุณไอ้น้องเอ้ยยย" ผมเชื่อนะว่าอิสระทางความคิดสำคัญ และก็ยังเชื่อในเสรีภาพของการแสดงออกไม่ว่าจะด้านใดก็ตาม หากใครไม่ทำ เราก็ไม่ควรไปบังคับเค้าให้ทำ อะไรที่มันล้าสมัย โบราณ(อ้างว่านี่คือวัฒนธรรมไทยเพื่อจะได้ง่ายในการตอบ แต่ไม่อธิบายเหตุผลแฝงที่มีอยู่) แล้วเอาเหตุผลเก่าๆมาอ้าง นี่ยังต้องมีอีกหลายเรื่องที่อีกหน่อยจะมีประเด็นแรงขึ้นมาอย่งแน่นอนจากกลุ่มต่างๆที่ต้องการการเปลี่ยนแปลง เช่น การเคารพธงชาติเช้าและเย็น ทีวีในต่างประเทศที่พัฒนาแล้วนำเสนอแบบงงๆเลยว่า ไม่นึกว่าประเทศไทยจะยังมีสิ่งนี้อยู่ แล้วเค้าก็รู้ด้วยว่าสิ่งนี้มีเหตุมาจากอะไร ผมก็ไม่รู้จะตอบว่าไงก็ยังตอบได้แค่ว่า เป็นวิถีแบบไทยๆเองครับ

วันอาทิตย์ที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2556

อาจารย์มหาลัยกับครูสพฐ 2



2013.10.14
++ครูสพฐ++
เราจำเป็นต้องมีครูสพฐที่ดีใน เรื่องคุณภาพและปริมาณให้เยอะกว่าที่เรามีในตอนนี้ ครูสพฐสำคัญต่อรากฐานการสร้างชาติให้เจริญมากๆ เพราะเวลา12ปีอย่างน้อยที่เด็กจะต้องเรียนรู้จากครูสพฐ  แล้วเราจะต้องพยายามกระจายครูสพฐที่ดีไปให้ทั่วประเทศไทยไม่ว่าที่แห่งนั้นจะเป็นที่ทุรกันดารเพียงใด บนเขา ชายแดนหรืออำเภอที่ห่างไกลจากเมือง 


บ้านของเราอยู่ห่างจากตัวจังหวัดมาก เรายอมรับเลยว่าครูสพฐที่ดีมีความรู้อุดมการณ์และทุ่มเทมีในอัตราส่วนที่น้อยมากๆกว่าในตัวเมืองที่เราอยู่ปัจจุบัน วัดเอาง่ายๆแค่จำนวนเด็กที่เข้ามหาลัยของรัฐที่ได้มาตรฐานได้ปีละไม่เกินสิบเปอร์เซ็นต์จากคนที่สอบทั้งหมดในยุคเราโดยเฉลี่ย(ยุคปี2541บวกลบห้าปี) เราพูดง่ายๆเลยว่าคุณภาพของครูสพฐในบ้านนอกยังหาไม่ได้ เราไม่ใช่ศิษย์ล้างครู แต่หากอะไรไม่ดีเราก็ต้องล้างปัดกวาดไป เราต้องการให้ชาติพัฒนา ด้อยจุดไหนก็ยอมรับจุดนั้น ยุคนั้นเราเห็นครูกินเหล้าหน้าโรงเรียนในและนอกเวลาราชการเป็นครั้งๆไป อันนี้เรื่องจริงด้วยสัตย์ เรายืนยันได้ เพียงแต่ยกมาเป็นเรื่องเล่าให้ฟังกันก็เท่านั้น และคิดว่าที่อื่นก็น่าจะมีกรณีเช่นนี้แต่อาจต่างรูปแบบกันไป พวกครูเหล่านี้เป็นครูที่เข้ามาเพื่อหวังเอาสวัสดิการของรัฐจากการเป็นข้าราชการหรืออาจลืมตัวไปชั่วขณะ แต่ก็หลายครั้งเลยนะที่ลืมตัว ครูเหล่านี้สอนในวิชาที่ตนรับผิดชอบได้ก็จริง แต่มันควรจะได้ยิ่งกว่านั้นหากทุ่มเทจริงๆ อย่างครูพละก็ควรจะมีนักกีฬาโรงเรียนที่ได้รางวัลอย่างสม่ำเสมอ ครูสังคมก็ควรจะมีเด็กสอบสายศิลป์ในมหาลัยมาตรฐานได้บ้าง ครูวิทย์ก็ต้องมีเด็กได้รางวัลและสอบติดมหาลัยดีๆได้อย่างสม่ำเสมอ


แต่หากครูที่ดีมีคุณภาพมีอุดมการณ์ก็มีอยู่และพอหาได้หากที่แห่งนั้นโชคดี กลุ่มครูเหล่านี้แม้มีน้อยแต่หากเป็นความหวังในการพลิกแผ่นดิน กลุ่มครูเหล่านี้แม้จะเหนื่อยใจกับหลายสิ่งแต่ก็ไม่ย่อท้อและไม่เคยเปลี่ยนแปลงในอุดมการณ์ตลอดชีวิตข้าราชการ เรารู้เพราะบ้านเราอยู่หน้าโรงเรียนและใกล้กับบ้านพักครูด้วย เราโตมาก็รู้จักครูเกือบทุกคนเห็นกันเพราะเสมือนเป็นเพื่อนบ้าน 

ครูที่ดีในมุมมองเราคือ ต้องพัฒนาเด็กให้สามารถแข่งขันกับเด็กที่อื่นได้ พาเด็กไปวัดความรู้ พาเด็กไปสอบลองสนาม สร้างสนามให้เด็กมาประลองความรู้และแสดงความสามารถของตัวเองออกมาทั้งในและนอกโรงเรียน พาเด็กไปสร้างภูมิคุ้มกันในการแข่งขันทั้งวิชาการวิทยาศาสตร์ ศิลปะ กีฬา ดนตรี ช่าง ทักษะอาชีพและกิจกรรมทุกอย่างที่มีประโยชน์ ด้วยตัวเด็กเองเด็กไม่มีทางรู้ได้เลยว่าตัวเองอยู่จุดไหนของประเทศเพราะเด็กอยู่แต่ในกะลาที่ห่างไกลความเจริญ(ขอโทษทีนะ) 

ครูที่มีอุดมการณ์ ประสบการณ์ตรงและต้องทำ ทำ ทำ เท่านั้นให้เห็นผลและจะเป็นที่พึ่งของเด็กได้ ครูต้องรู้จักให้โอกาสเด็กในทุกๆเรื่องอย่างเท่าเทียมกันไม่ใช่ว่าจะมุ่งแต่จะเอาผลงานด้วยการเอาเด็กที่เคยไปแข่งแล้วและเก่งอยู่แล้วแต่ก็ยังพาไปแข่งขันตลอดเพื่อหวังผล ต้องคิดเสมอว่าหากเอาเด็กกลางๆไปแล้วเด็กสามารถแข่งขันกับที่อื่นได้พอใช้ แต่อาจไม่ชนะเลิศนั่นก็คือกำไลแล้วสำหรับเด็กๆในการได้ประสบการณ์ซึ่งเราเคยได้ตรงนั้นมาและคิดว่ามันเป็นความจริง
ครูสพฐไปเรียนรู้จากอาจารย์มหาลัยในตอนป.ตรี แล้วเอามาสอนเด็กตามที่ได้เรียนมาจากอาจารย์มหาลัย ปั้นเด็กเพื่อเป็นกำลังของชาติตามทิศทางที่ได้เรียนมาจากครูมหาลัย เพราะมันเป็นทิศทางโลก เพื่อเด็กไทยจะได้ก้าวทันโลก ครูสพฐที่ดีก็จะพัฒนาความรู้ของตัวเองอยู่ตลอดเวลาเพื่อให้เด็กแข่งขันได้กับโรงเรียนอื่นๆ ครูสพฐที่ดีจะพยายามพัฒนาตัวเองตลอดเวลา หาทางไปอบรมสิ่งใหม่ที่คิดว่าจะพัฒนาเด็กๆได้ ครูสพฐป้อนเด็กส่วนหนึ่งเข้าสู่ระบบอุดมศึกษาให้อาจารย์มหาลัย ครูสพฐยังต้องเน้นกิจกรรมมากหน่อยให้เด็กโตสมวัยทั้งวิชาการและความเป็นมนุษย์

 ++กระบวนการลูกโซ่ แยกไม่ได้++

มัน เป็นกระบวนการลูกโซ่ระหว่างครูสพฐกับอาจารย์มหาลัย แบ่งแยกไม่ได้ต้องทำงานร่วมกัน อะไรที่ทางรัฐบาลที่ดีทำได้ ก็ขอให้รีบทำไปเถอะ ยกระดับกำลังใจของทุกฝ่ายให้มากที่สุด ถ้ามันไม่เดือดร้อนมากนักกับทุกฝ่าย แล้วต้องอธิบายในปัญหาที่แต่ละฝ่ายไม่เข้าใจเท่าที่จะทำได้

"เด็กบ้านนอก เป็นอาจารย์มหาลัยบ้านนอก ได้ทุนรบ.ญี่ปุ่นเรียนต่อในบ้านนอกของญี่ปุ่นคนหนึ่ง"

อาจารย์มหาลัยกับครูสพฐ 1



2013.10.14
มีประเด็นเรื่องค่าตอบแทนระหว่างครูสพฐ กับ อาจารย์มหาลัยที่รายรับได้น้อยกว่าครูสพฐในตำแหน่งที่เท่ากันเมื่อกลางปี 2556 เราก็อยากแสดงความคิดเห็นตามมุมมองประสบการณ์อันน้อยนิดของเรา เราก็มีเพื่อนและญาติเป็นครู ส่วนเราก็ทำงานเป็นอาจารย์ แล้วเราคิดว่าพอจะเข้าใจทั้งสองฝ่ายเพราะก็เคยเป็นศิษย์ของทั้งสองฝ่ายมาก่อน แต่ตอนนี้เราเป็นอาจารย์ที่ลามาเป็นนักเรียนอ่ะนะครับ ครูสพฐและอาจารย์มหาลัยสำคัญทั้งหมดและเกี่ยวพันกันอยู่ต่อการพัฒนาประเทศอย่างแยกไม่ได้เลย

เราเคยไปเรียนเมืองนอกตอนป.โท (โชคดีได้ทุนรัฐบาลเยอรมัน) เพื่อนชาวต่างชาติพูดว่า อาจารย์มหาลัยเป็นงานที่ Lazy job (งานที่ขี้เกียจ ประมาณเย้ยหยันว่า เช้าชาม เย็นชาม) เราไม่เข้าใจตอนนั้น เพราะเราไม่เคยเป็นอาจารย์ แต่ตอนนี้เราเข้าใจแล้วว่าเค้าคงไม่เข้าใจงานอาจารย์จริงๆ คงเห็นแต่เวลาที่อาจารย์สอนเค้าในชั้นเรียน แต่ถ้าตอนนี้ได้ยินคนใกล้ตัวพูดอีกก็คงต้องอธิบายให้เข้าใจ ลบอคติเค้าไปถ้าปัญญาและบุญเค้ามี

"อาจารย์มหาลัยที่ไม่ดีก็มีเยอะ ที่ดีก็แยะ(เช่นเดียวกับครูสพฐ) ถ้าอาจารย์ดีมีเยอะ จะปั้นครูสพฐดีๆได้เยอะ เด็กไทยที่ดีก็จะเยอะ ชาติก็จะไปได้ดีถ้าช่วยกันร่วมพัฒนา"

++อาจารย์มหาลัย++
อาจารย์มหาลัยที่ดี ก็ย่อมจะปั้นเด็กที่ดีออกมา (ส่วนหนึ่งคือครูสพฐในอนาคต) เราใช้เวลาในการสอนน้อยอันนี้ยอมรับ หากแต่เราสอนสิ่งใหม่ๆในโลก เล่าสิ่งเก่าๆที่โลกเจอแล้ว เวลาที่เหลือไม่มากนักของเราในแต่ละวัน (ถ้าคิดแค่เวลาทำงานในมหาลัย) เราก็จะทำงานวิจัยหาสิ่งใหม่ๆ อ่านค้นคว้าสิ่งใหม่ๆ เราอ่านหนังสือฝรั่งเพื่อให้ได้ความรู้ใหม่ๆและตรงจริงๆ มาสอน แนะนำเด็กๆและตีพิมพ์ผลงานวิจัย 


เราไม่มีโอทีเป็นตัวเงินจริงๆ เราคิดว่าเราโชคดีที่มีเวลาทั้งชีวิตให้เราทำงานที่ชอบไม่เฉพาะแต่ในเวลาที่อยู่มหาลัย เรากลับบ้านก็ต้องอ่านหนังสือฝรั่งอีก เราเตรียมสอน ตรวจการบ้าน เราพยายามจะสอนแบบใหม่ๆ คิดงานวิจัยใหม่ๆตลอดเวลา เรานอนดึกหลังเที่ยงคืน เราตื่นเช้ามีภาระดูแลครอบครัว เราไม่ดูละครน้ำเน่า เราพยายามแต่งตำราใหม่ๆ เราพยายามพัฒนาตนเองตลอดเวลาเพื่อตามความก้าวหน้าของวิชาการที่เราสนใจ เราพยายามเปลี่ยนโลกเล็กๆที่อยู่ใกล้ๆตัวเราและพัฒนาสิ่งรอบๆตัวเราเท่าที่เราจะทำได้ 

เราพยายามเข้าประชุมวิชาการเพื่อตามให้ทันโลกที่เราสนใจ เราพยายามแลกเปลี่ยนความรู้กับผู้ที่สนใจคล้ายเราด้วยการนำเสนองานวิจัยที่เราร่วมกันทำ เราจะรู้สึกละอายทุกครั้งถ้าเราไม่รู้เรี่องจริงๆในงานของเราและที่เกี่ยวข้อง เราไม่ได้ฉลาดและรอบรู้ไปทุกเรื่อง แต่เรารู้ตัวเราอยู่เสมอว่าด้อยอะไรแล้วพยายามปรับปรุงหากคิดว่ามันจะดีต่อสังคมแล้วเราจะพยายามเรียนรู้ในสิ่งเหล่านั้น เราพยายามลดมานะทิฐิของเราออกไปเพื่อให้รู้มากขึ้น เรามีประสบการณ์ในการอยู่และเรียนในต่างประเทศโดยตรง(อาจารย์มหาลัยส่วนใหญ่มักจะมีอย่างน้อยช่วงเวลาหนึ่งของการเรียนในต่างประเทศเพื่อให้ได้ประสบการณ์ตรงจากเจ้าของความรู้)

 เราพยายามถ่ายทอดประสบการณ์ตรงที่เราได้มาจากต่างประเทศให้เด็กของเราได้รู้ถึงความก้าวหน้าและสิ่งที่เราคิดว่าดีต่อพวกเขาก็เพื่อความเป็นสากลของเด็กเรา เราและประเทศเรา เราไม่ได้สอนแต่เนื้อหาอย่างเดียวแต่เรายังปลูกฝังอุดมการณ์ที่ดีให้แก่เด็กในยามที่เรามีโอกาสโดยยกตัวอย่าง เช่นการตรงต่อเวลา ขยัน รับผิดชอบต่องาน คำไหนคำนั้น ได้คือได้ไม่ได้คือไม่ได้แต่ต้องมีเหตุผล มีระเบียบวินัย ไม่ย่อท้ออะไรง่ายๆจนกว่าจะได้คำตอบที่สุด ซื่อสัตย์ต่องานที่เราทำ ให้เกียรติทุกเหล่าทั้งความคิดความเชื่อ เคารพความเห็นที่แตกต่าง พยายามทำตัวให้สุภาพ ประหยัดไม่ฟุ้งเฟ้อ เหล่านี้คือคุณสมบัติของคนในประเทศเจริญแล้ว 

เราพยายามมีส่วนร่วมในการปรับปรุงงานวิจัยให้นักวิจัยรุ่นน้องด้วยการอ่านผลงานอย่างไม่คิดค่าตอบแทน (เป็นหนึ่งในกิจกรรมที่คนทั่วไปมองไม่เห็น) เราพยายามปลูกฝังแนะแนวทางการทำวิจัยให้เด็กเราก่อนจบไปสู่ระดับบัณฑิตศึกษา เรามอบประสบการณ์ทางวิชาการให้พวกเด็กด้วยการพาไปเข้าแข่งงานวิชาการ เราพาไปดูงานในหน่วยงานสร้างแรงบันดาลใจ เราพาเด็กเราออกภาคสนามไปฝึกปฎิบัติงานจริงๆ "เราพยายามพัฒนาเด็กๆของเรา พร้อมกับพัฒนาตัวเราเองไปด้วย"  เราพยายามส่งเสริมให้เด็กได้ประสบการณ์การทำงานจริงจากการฝึกงาน เราพยายามหาช่องทางให้เด็กมีงานทำทันทีหลังจากเรียนจบสำหรับผู้ที่อยากหรือมีความจำเป็นต้องทำงาน เราพยายามแนะแนวเด็กให้เรียนต่อเมื่อมีโอกาศที่พร้อม แล้วเรามักจะหาโอกาศเผยแพร่ความรู้ที่คิดว่าดีให้ครูด้วยการเปิดโครงการอบรมให้ครูสพฐและคนทั่วไปได้เรียนรู้ความก้าวหน้าทางวิชาการเพิ่มเติมความรู้ที่มีอยู่เพื่อไปสอนเด็กต่อไป แต่... งานประเมินคุณภาพการศึกษา งานบริการวิชาการ งานบริหารการศึกษา งานอื่นๆที่คล้ายครูสพฐเราก็ต้องทำให้ดี ตามกำลังของแต่ละคน

วันพฤหัสบดีที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2556

ขอสดุดีแม่นวล ผศ.ดร.นวลศิริ วงศ์ทางสวัสดิ์ (จีออ มอชอ)


วันนี้มีเรื่องน่าใจหายมากครับสำหรับผมผู้เคยเป็นนักศึกษาภูมิศาสตร์ จีออ มช. (แต่ยังไม่สามารถเรียกตัวเองได้ว่าเป็นนักภูมิศาสตร์แม้ว่าจะเคยสอนนิสิตภูมิศาสตร์ก็ตาม) เพราะวงการภูมิศาสตร์เมืองไทยได้สูญเสียบุคลากรทางด้านภูมิศาสตร์กายภาพที่สร้างนักภูมิศาสตร์ที่มีคุณภาพกลุ่มหนึ่งมาพัฒนาประเทศไทย ไปเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 30 พฤษภาคม 2556

 

ท่านผศ.ดร.นวลศิริ วงศ์ทางสวัสดิ์ อดีตหัวหน้าภาควิชาภูมิศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ท่านเป็นอาจารย์ยุคแรกๆของภาควิชานี้ครับ ผมไม่เคยได้เรียนกับท่านเพราะปีที่ผมเข้าเรียนมหาวิทยาลัยนั้นเป็นปีที่ท่านเกษียณอายุราชการพอดีซึ่งเป็นที่น่าเสียดายอย่างยิ่งที่ผมพลาดโอกาสสำคัญนี้ไป แต่ท่านก็ยังมาช่วยสอนให้กับภาควิชาอยู่แม้ว่าจะเกษียนอายุไปแล้วก็ตาม แต่พอถึงภาคการศึกษาที่ต้องเลือกเรียนผมก็ดันไม่มีโอกาศกับท่านอยู่ดี เพราะไปลงเรียนวิชาอื่นแทนซึ่งเป็นที่น่าเสียดายอย่างยิ่ง พอมารู้ทีหลังจากเรียนจบแล้วตอนมาเป็นอาจารย์ ก็ยิ่งรู้ไปอีกว่าท่านได้เป็นผู้เชียวชาญอย่างมากทางด้านภูมิสัณฐานวิทยา (geomorphology) โดยเฉพาะทางภาคเหนือ มีหนังสือตำราที่ท่านแต่งด้วย ท่านจบปริญญาเอกทางด้านนี้มาจากประเทศฝรั่งเศส โดยพื้นฐานเป็นภูมิศาสตร์จากจุฬาลงกรณ์ โดยได้เกียรตินิยม เดินทางมาสอนและใช้ชีวิตอยู่ที่เชียงใหม่หลังเรียนจบป.ตรีและหลักสูตรครุศาสตร์ ก็ยาวจนกระทั่งบั้นปลายชีวิต ท่านคงรักและผูกพันกับดินแดนแห่งนี้มากๆ ทั้งเด็กนักศึกษา เพื่อนอาจารย์ ผู้คน มนต์เสน่ห์แห่งล้านนา

ผมได้เรียนรู้ตัวท่านจากงานเขียนของเวป CMGEO ที่ทางรุ่นพี่ภูมิศาสตร์เชียงใหม่ได้จัดทำขึ้น “เมื่อแรกมาอยู่คณะสังคมศาสตร์” กับ คลิปที่เพื่อนผม อาจารย์ ศราวุธ พงษ์ลี้รัตน์ (หนุ่ย) “มุทิตาจิต อ.พงษ์อินทร์ ”  เป็นผู้จัดทำ ทำให้ได้รู้ตัวตนของท่านว่าเป็นผู้อุทิศตัวตนให้วงการการศึกษาด้านภูมิศาสตร์ของประเทศไทยอย่างแท้จริง ท่านมีความตั้งใจที่ดีที่จะมาเป็นครู มีการวางแผนและเตรียมตัวมาแล้วอย่างดี และท่านได้พัฒนาตนเองจนไปถึงจุดที่ท่านพอใจ ทุกอย่างบรรลุหมดแล้วในความคิดของผม ท่านได้สร้างนักภูมิศาสตร์ที่มีคุณภาพในช่วงเวลาที่ท่านทำหน้าที่เป็นครู ท่านคลุกคลีเอาใจใส่เด็กนักศึกษาของท่านดุจดั่งแม่ที่มีความรักที่บริสุทธิ์และอ่อนโยนให้กับลูกๆอยู่เสมอ ท่านพาเด็กๆออกภาคสนามไปดูสภาพภูมิประเทศจริงๆ ให้เด็กได้มีประสบการณ์จริงๆนอกตำรา ท่านคลุกคลีและให้ความรู้กับเด็กๆนักศึกษาไม่เลือกเผ่าพันธ์ วรรณะ หมู่เหล่า ท่านอุทิศตนให้กับงานวิชาการของสมาคมภูมิศาสตร์แห่งประเทศไทย ท่านอุทิศตนรับใช้ภาควิชาภูมิศาสตร์และคณะสังคมศาสตร์ และมหาวิทยาลัย และประเทศไทย อันเป็นแผ่นดินเกิดของท่านได้อย่างเต็มความสามารถของมนุษย์คนหนึ่งจะทำได้แล้ว ผมคิดว่าสิ่งที่ท่านทำมาทั้งหมดนั้น ก็สามารถตอบคำถามของผมได้แล้วว่า คนเราเกิดมาทำไม ? 

"ชาติกำเนิดหรือวงศ์ตระกูลไม่ใช่เรื่องสำคัญ แต่สำคัญว่าเราได้ให้สิ่งที่มีค่าอะไรกับแผ่นดินก่อนที่เราจะลาโลกนี้ไป"
"แผ่นดินเกิดไม่จำเป็นต้องเป็นแผ่นดินตายเสมอ แต่ขอให้เป็นแผ่นดินที่เราได้ร่วมพัฒนา"
"อยู่และกินกับแผ่นดินไหน ก็ต้องทำให้แผ่นดินนั้นเจริญให้ได้ แม้ว่าหลังจากเราได้ลาโลกไปแล้ว"

ผมขอสดุดีท่านอาจารย์ ผศ.ดร.นวลศิริ วงทางสวัสดิ์ หรือ แม่นวล ของเด็กๆนักศึกษาภูมิศาสตร์เชียงใหม่ มาไว้ที่นี้ด้วย อะไรก็ตามที่ท่านได้ทำไว้ดีแล้วนั้น สิ่งแหล่านั้นจะคงอยู่กับแผ่นดินไทยตลอดไป กำลังใจดีๆที่ท่านได้มอบไว้ก็จะเป็นกำลังต่อไปให้กับเด็กๆรุ่นหลังได้สานต่อไป ขอบคุณด้วยใจจริงครับ

ปล.ผมยอมรับและพูดด้วยความความเคารพอย่างจริงใจว่า ในภาควิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นสถาบันแห่งหนึ่งที่มีอาจารย์หลายท่านที่อุทิศตัวตนในการพัฒนากำลังของชาติ และเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับเด็กๆเหล่านั้น นั่นคงเพราะรากฐานที่ดีที่ถูกวางไว้ตอนตั้งภาควิชาของคณะผู้ก่อตั้งได้สร้างสิ่งดีๆไว้จนสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน ผมขอสดุดีและขอเดินตามรอยท่านเหล่านั้น ให้ได้สักหนึ่งในสิบที่ท่านเหล่านั้นได้ทำไว้ ก็ไม่เสียทีที่เกิดมาชาตินี้แล้วครับ